1. Wat betekent energielabel F?
Een woning met energielabel F is zeer onzuinig in de NTA 8800-berekening. De gebouwschil is vrijwel niet geïsoleerd en vaak zijn ook de verwarmings- en warmwaterinstallaties verouderd. Daardoor gaat er veel warmte verloren via het dak, de muren, de vloer en de ramen.
Bij verhuur heeft een laag energielabel zoals F bovendien invloed op het puntenaantal in het woningwaarderingsstelsel (en daarmee op de maximale huurprijs). Huurders en verhuurders kunnen dit volgens RVO laten toetsen bij de Huurcommissie wanneer er twijfel is over de juistheid van het label.
2. Welke energieprestatie hoort bij energielabel F?
Volgens Tabel 1 van de Omgevingsregeling ligt de grenswaarde voor energielabel F op 335,01 tot en met 380,00 kWh/m².jr aan primair fossiel energiegebruik.
De klasse heeft een bandbreedte van 45 kWh/m² per jaar. Zodra het berekende verbruik boven 380,00 kWh/m² per jaar uitkomt, krijgt de woning het laagste label (G).
Berekende energieprestatie, oude bepalingsmethoden en geldigheid
Het energielabel wordt bepaald op basis van een berekende energieprestatie volgens NTA 8800 en niet op basis van uw energierekening of één verplichte combinatie van maatregelen.
Op 1 januari 2021 is de rekenmethode gewijzigd van de oudere methoden (NEN 7120 en het online Vereenvoudigd Energielabel) naar NTA 8800. Volgens de veelgestelde vragen van RVO bleef de labelletter daarbij in circa de helft van de gevallen gelijk en week deze bij circa 90% hooguit één labelklasse af; de uitkomst bij een nieuwe opname en berekening volgens NTA 8800 kan daardoor afwijken van een ouder energielabel. Geldige energielabels (ook als ze vóór 1 januari 2021 of vóór 29 mei 2026 zijn geregistreerd) blijven regulier tot 10 jaar na de registratiedatum geldig.
3. Welke eisen en technische kenmerken zijn relevant voor energielabel F?
Er zijn geen verplichte eisen om F te krijgen; het label is de rekenkundige uitkomst van een woning met hoge warmteverliezen en een hoog fossiel energiegebruik.
We zien energielabel F vooral bij oudere, niet-gerenoveerde woningen waarbij de bepalingsmethode op basis van het bouwjaar uitgaat van een ongeïsoleerde schil.
- Geen of vrijwel geen aangetoonde isolatie van dak, gevels en beganegrondvloer.
- Veel enkel glas of zeer oud dubbel glas.
- Een oudere cv-ketel, vr-ketel of lokale gaskachels.
- Geen zonnepanelen of andere hernieuwbare energiebronnen.
4. Welke rol spelen dak-, gevel- en vloerisolatie?
Bij energielabel F is er op de buitenschil veel winst te behalen. Er bestaan geen aparte isolatie-eisen per onderdeel voor een labelletter, maar omdat er nog bijna niets is geïsoleerd, verlaagt elke isolatiestap het berekende energiegebruik direct.
Dakisolatie
Het dak is vrijwel altijd ongeïsoleerd. Het aanbrengen van een goede dakisolatielaag is een van de eerste en meest rendabele maatregelen.
Gevel- en spouwmuurisolatie
De buitenmuren zijn ongeïsoleerd (lege spouw of massieve steensmuur). Als er een spouw aanwezig is, kan spouwmuurisolatie het warmteverlies door de gevels snel terugdringen.
Vloer- en bodemisolatie
De vloer op de begane grond is ongeïsoleerd. Met vloerisolatie vanuit de kruipruimte verdwijnt de optrekkende kou en daalt de warmtevraag.
5. Welke rol spelen HR++-glas, triple glas en andere beglazing?
In woningen met energielabel F is enkel glas nog regelmatig in grote delen van de woning aanwezig.
Het vervangen van enkel glas door HR++-glas (of triple glas bij kozijnvervanging) zorgt direct voor een veel lagere U-waarde en merkbaar minder tocht en koudeval.
6. Welke verwarmingsinstallaties zijn relevant?
Verwarming gebeurt vaak via een verouderde cv-ketel of gaskachels. Het vervangen van een oude vr-ketel of gaskachel door een moderne HR-combiketel verbetert het opwekkingsrendement direct.
Wie eerst het dak, de gevels, de vloer en het glas goed isoleert, kan daarna ook de overstap naar een (hybride) warmtepomp overwegen.
7. Welke rol spelen ventilatie en warmwatersystemen?
Warm tapwater komt vaak uit een oudere combiketel, geiser of elektrische boiler. Een oude elektrische boiler telt zwaar mee in het primaire fossiele energiegebruik.
Ventilatie is meestal volledig natuurlijk via kieren en ramen. Bij het isoleren van de woning is het aanbrengen van gecontroleerde ventilatie (roosters en/of mechanische afzuiging) belangrijk voor een gezond binnenklimaat.
8. Welke rol spelen zonnepanelen en andere duurzame energiebronnen?
Hernieuwbare energie ontbreekt bij F-woningen vrijwel altijd. Zonnepanelen verlagen het berekende primaire energiegebruik weliswaar direct, maar als praktisch verduurzamingsadvies ligt het voor de hand om ook het warmteverlies van de woning zelf met isolatie te beperken.
9. Welke verbetermaatregelen kunnen helpen bij energielabel F?
Vanuit energielabel F kunt u met basisisolatie vaak in één keer meerdere labelklassen stijgen (bijvoorbeeld naar C of B):
- Isoleer het dak en laat (indien mogelijk) de spouwmuren vullen met isolatiemateriaal.
- Vervang enkel glas door HR++-beglazing.
- Breng vloer- of bodemisolatie aan onder de begane grond.
- Vervang een verouderde cv-ketel, gaskachel of elektrische boiler door een moderne HR-ketel of hybride systeem.
- Leg tijdens een verbouwing alle materialen en diktes vast met foto's en facturen voor de EP-adviseur.
Wilt u weten hoe een woningopname in zijn werk gaat? Bekijk onze werkwijze of lees meer op de algemene pagina over het energielabel voor woningen.
10. Wat is het verschil met het hogere en lagere energielabel?
Naastgelegen hoger label
Verschil met energielabel E
Het naastgelegen hogere label is E (290,01 t/m 335,00 kWh/m² per jaar). Om van F naar E te stijgen, moet het berekende verbruik dalen tot 335,00 kWh/m² per jaar of lager.
Naastgelegen lager label
Verschil met energielabel G
Het naastgelegen lagere label is G (groter dan 380,00 kWh/m² per jaar). Komt de berekening boven de 380,00 kWh/m² per jaar uit, dan valt de woning in de laagste klasse G.
11. Veelgestelde vragen over energielabel F
Wat zijn de eisen van energielabel F?
Een woning krijgt energielabel F wanneer het berekende primair fossiel energiegebruik volgens NTA 8800 tussen 335,01 en 380,00 kWh per m² gebruiksoppervlak per jaar ligt (Tabel 1 Omgevingsregeling).
Heeft energielabel F gevolgen voor de huurprijs?
Volgens RVO heeft het energielabel invloed op de hoogte van de maximale huurprijs. Twijfelt een huurder aan het geregistreerde label, dan kan de Huurcommissie gevraagd worden dit te toetsen.
Geldt de energielabelplicht sinds 29 mei 2026 ook voor monumenten?
Ja. Volgens RVO is sinds 29 mei 2026 ook bij verkoop, nieuwe verhuur, verlenging van een huurcontract of grote renovatie (wanneer de renovatie 25% of meer van de woninginhoud betreft) van een monument een energielabel verplicht. Monumenten blijven wel uitgezonderd van minimale energieprestatie-eisen.
Bronnen en actuele regelgeving
Laatst inhoudelijk gecontroleerd op:Alle grenswaarden, eenheden en toelichtingen op deze pagina zijn gebaseerd op onderstaande primaire Nederlandse overheidsbronnen en officiële regelgeving:
- Omgevingsregeling — Tabel 1: Klassenindeling energielabel woningen naar primair fossiel energiegebruik (in kWh/m².jr)Bron: Wettenbank (wetten.overheid.nl) — Wettelijke tabel met de exacte grenswaarden per labelklasse (A++++ t/m G) en Bijlage IXa voor aanduiding A0.
- Energielabel woningen: verplichtingen, NTA 8800 en regelgevingBron: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) — Primaire overheidsinformatie over de bepalingsmethode NTA 8800, verplichte momenten, monumenten en herlabelen (gecontroleerd door RVO op 28 oktober 2026).
- Energielabel woningbouw uitgelegd (vernieuwd ontwerp sinds 29 mei 2026)Bron: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) — Toelichting op het vernieuwde energielabel sinds 29 mei 2026, de opbouw van het label, de A0-aanduiding voor emissievrije nieuwbouw en de 10-jarige geldigheid van eerdere labels.
- Veelgestelde vragen energielabel woningenBron: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) — Uitleg over geldigheid in EP-Online, verschil met labels van vóór 2021 (NEN 7120) en bezwaarprocedures.
- Energielabel woningen en gebouwenBron: Rijksoverheid — Overzicht van de wettelijke kaders voor verkoop, verhuur en oplevering van woningen.
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) — Energiebesparing en Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)Bron: IPLO / Rijksoverheid — Toelichting op de regels voor energiezuinigheid en energieprestatie van gebouwen onder de Omgevingswet en het Bbl.
De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene toelichting. Het definitieve energielabel wordt vastgesteld door een gecertificeerd EP-adviseur op basis van een woningopname en een berekening volgens de geldende bepalingsmethode.
Wilt u weten welk energielabel uw woning haalt?
Laat uw woning opnemen door een gecertificeerd EP-adviseur van Energielabel Inzicht. Wij verzorgen een nauwkeurige woningopname en officiële registratie in EP-Online voor woningen in Limburg en Noord-Brabant.